— Kopiraet | 2026
An van. Dienderen, Hugo DeBlock

KOPIRAET onderzoekt de grenzen van auteursrecht en eigendom (binnen documentaires) in relatie tot Vanuatu. De film belicht de kwetsbaarheid van een documentaire die een koloniale blik probeert te deconstrueren, terwijl de beelden door westerse filmmakers worden geproduceerd.

We geven onze bewerkte beelden uit 2019 terug aan Vanuatu en delen ze met verschillende contacten en persoonlijke vrienden van antropoloog Hugo DeBlock, die door chef Johnson Koran is geadopteerd. Met deze fragmenten brengen we gesprekken op gang over het eigendomsrecht van de afbeeldingen van vrienden en familieleden van Hugo, het auteursrecht op kunstwerken van Vanuatu die zich nu in het Louvre bevinden, het auteursrecht van de kolonisten van Vanuatu in het verleden en heden, het eigendomsrecht van optredens zoals die worden opgevoerd voor de gemeenschap van Vanuatu en/of voor toeristen, het auteursrecht op de kennis die Hugo Deblock heeft verzameld, het eigendomsrecht van onze film, enzovoort. We filmen de teruggave van onze beelden aan de hoofddeelnemers, die de beelden naar wens kunnen afschermen. De deelnemers kunnen op elk moment die beelden afschermen of voorkomen dat bepaalde beelden worden getoond.

Ambong Thompson is een van de deelnemers. Hij is directeur van de National Film and Sound Unit, onderdeel van het Vanuatu National Museum and Cultural Center (Vanuatu Kaljoral Senta). Dit centrum groeide sinds de onafhankelijkheid van Vanuatu in 1980 uit tot een toonaangevend cultureel centrum voor de Stille Oceaan. Het heeft als doel alle beelden die in de regio worden gemaakt te archiveren en vraagt een vergoeding aan iedereen die er wil filmen. Zonder deze vergunning mag men niet in het land filmen. Door beelden te archiveren en een filmvergunning aan te vragen, draagt dit centrum bij aan het behoud en de dekolonisatie van het erfgoed van Vanuatu. Het terugsturen van onze clips dient als startpunt voor gesprekken met de belangrijkste deelnemers over het belang van eigenaarschap over hun beelden. Deze gesprekken dienen tevens als middel om te laten zien hoe de Vanuatu Kaljoral Senta werkt: beelden archiveren, cultureel erfgoed beschermen en kritiek leveren op de beelden van westerse filmmakers.

KOPIRAET onderzoekt de betekenis van eigendom en auteursrecht in de uitdagende context van de asymmetrische en rommelige relatie tussen het Westen en het Zuiden. Maar in hoeverre kan deze weerlegging resoneren in een film die voornamelijk in westerse handen is? Is het, ondanks veldwerk, positionele aspecten, wederkerigheid en ethisch besef van machtsverschillen, überhaupt mogelijk om de grenzen van exotisme, voyeurisme en uitbuiting te overstijgen?